(ΤΧΗΣ) ΙΩΑΝΝΗΣ ΠΑΠΑΡΟΔΟΥ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΤΑΓΜΑΤΟΣ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΩΝ ΣΤΟΝ ΕΛΛΗΝΟΙΤΑΛΙΚΟ ΠΟΛΕΜΟ ΤΟΥ 40

Ο Ιωάννης Παπαρόδου γεννήθηκε το 1904 στη Λαμία.

Τα πρώτα μαθητικά του χρόνια τα πέρασε στη Λαμία και εν συνεχεία φοίτησε στο Γ Γυμνάσιο Αθηνών από όπου απεφοίτησε το 1919.

Το επόμενο έτος δίνει εξετάσεις και μπαίνει πρώτος στη Σχολή Ευελπιδων.

Ανθυπολοχαγός Πυροβολικού ονομάζεται το 1923.

Υπηρέτησε για μερικά χρόνια σε μονάδες του Πυροβολικού. Αργότερα ως υπολοχαγός λόγω της μεγάλης επιστημονικής του κατάρτισης και γνώστης δυο ξένων γλωσσών (εκτός της Ελληνικής ομιλούσε την Γερμανική και Ιταλική) τοποθετείται εις το μόνιμο επιστημονικό προσωπικό της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού, υπηρεσία εις την οποία υπηρέτησε μέχρι της ενάρξεως του Ελληνοιταλικού πολέμου του 1940.

Ο Ιωάννης Παπαρόδου από μικρός ασχολήθηκε με τον αθλητισμό και ανακηρύχθηκε Πανελληνιονίκης σε διάφορα αγωνίσματα και διετέλεσε μέλος της Εθνικής Σκοπευτικής Ομάδας της Ελλάδος. Ασχολήθηκε με την Ορειβασία και την Χιονοδρομία και ιδίως με τα αγωνίσματα Δρόμων Αντοχής όπου ανακηρύχθηκε πλειστάκις πρωταθλητης Ελλάδος και ετσι συμμετηχε σε χιονοδρομικούς αγώνες στην Ελβετία.

Ήταν ένας εκ των Ιδρυτών του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου.

Όταν κηρύχθηκε ο Ελληνοιταλικος πόλεμος ευρίσκετο στην Ηπειρο όπου εκτελούσε γεωδαιτικές εργασίες και αμέσως τέθηκε εις την Διοίκηση Πυροβολικού της 13^ης Μεραρχίας.

Κατά τις μάχες του Ελληνικού Στρατού στα Ηπειρωτικά βουνά διακρίθηκε ως Διοικητής Ομάδας Πυροβολικού. Την περίοδο εκείνη αποφασίσθηκε από την Κυβέρνηση η ίδρυση μονάδας Χιονοδρόμων και του ανετέθη η διοίκηση και η εκπαίδευση της μονάδας.

Η μονάδα αυτή των χιονοδρόμων εγκαταστάθηκε στις τοποθεσίες γύρω από την Μοσχόπολη και συνεκροτήθη από μέλη χιονοδρόμους των διαφόρων Ορειβατικών Συλλόγων της Ελλάδος κυρίως.

Οι στρατιώτες χιονοδρόμοι γρήγορα συμπλήρωσαν την επιβαλλόμενη εκπαίδευση και πήραν μέρος σε πολλές μάχες των Ηπειρωτών βουνών.

Η μονάδα αυτή των χιονοδρόμων ονομάστηκε Τάγμα Χιονοδρόμων.

Ως Διοικητής της μοίρας αυτής πήρε μέρος σε πολλές μάχες και κυρίως στις μάχες των υψωμάτων του Δισπηλιού – Καστοριάς με τμήματα Πεζικού του 22 Συντάγματος Πεζικού.

Όταν από την πίεση των Γερμανικών στρατευμάτων τα τμήματα Πεζικού εκάμφθησαν ο ταγματάρχης Παπαρόδου, Διοικητής της Μοίρας Πυροβολικού πηγαίνει στην πρώτη γραμμή και εμψύχωσε τους στρατιώτες.

Επιστρέφοντας στη Μοίρα του πληροφορήθηκε ότι τα ελληνικά τμήματα είχαν συμπτυχθεί ή και παραδοθεί και ο αγώνας ήταν πλέον άσκοπος και έπρεπε να φύγουν. Τότε ο ταγματάρχης Παπαρόδου απάντησε επί λέξη: Η τιμή της πατρίδος και της οικογενείας μου, επιβάλλει να παραμείνω εδώ και αμέσως πηγαίνει στην γραμμή του Πεζικού και όπως λέγεται πολέμησε μέχρι εσχάτων χειριζόμενος ένα πολυβόλο το οποιο είχε λίγα πολεμοφόδια.

Όταν οι Γερμανοί πλησίασαν και οι σφαίρες του πολυβόλου του τελείωσαν άρχισε να μάχεται με το πιστόλι του μέχρις ότου μια σφαίρα του εχθρού τον βρήκε στο μέτωπο και έπεσε νεκρός. Ήταν 15 Απριλίου 1941.

Αυτός ήταν ο γενναίος Ταγματάρχης Ιωάννης Παπαρόδου, ο ιδρυτής του πρώτου Τάγματος Χιονοδρόμων.

Η στρατιωτική υπηρεσία στη μνήμη του ονόμασε τους κατ’ έτος τελούμενους Στρατιωτικούς Αγώνες Χιονοδρομίας «ΠΑΠΑΡΟΔΙΑ» και έστησε την προτομή του στους χώρους τελέσεως των αγώνων στο Σέλι Βέρμιο και στον Όλυμπο.

Επίσης, ανδριάντας του εστήθη στο χωριό Δισπηλιό της Καστοριάς, στα υψώματα του οποίου έπεσε μαχόμενος ηρωικώς υπέρ Πίστεως και Πατρίδος.

Ο Τάφος του βρίσκεται στην θέση «Αλάτιστρα» όπου σήμερα είναι τα λατομεία, κοντά στο χωριό Δισπηλιό.

Όπως είναι γνωστό στο 1^Ο Τάγμα Χιονοδρόμων, του 1940, υπηρέτησαν και Σερραίοι χιονοδρόμοι.

Τα μέλη του Τμήματός μας τα οποία υπηρέτησαν στο νεοσύστατο Τάγμα Χιονοδρόμων υπό τας διαταγάς του αείμνηστου Ταγματάρχη Παπαρόδου είναι:

1.      Αλευράς Στέργιος

2.      Καράμπελας Κλεάνθης

3.      Κωστίτσης Κωνσταντίνος

4.      Καφταντζής Σίμος

5.      Καμβουσιώρας Γεώργιος

6.      Μητρούσης _ _ _(Ιατρός)

7.      Φυσικόπουλος Σωτήριος

8.      Χατζηθεόκλητος Γεώργιος

9.      Ιωαννίδης Πασχάλης

10.  Μιχαήλ Κωνσταντίνος

11.  Γαϊταντζής Χριστόδουλος

Το Διοικητικό Συμβούλιο διαθέτει ως προσφορά υπέρ του αγώνα της Ελλάδος μας ολόκληρη την περιουσία του (χρήματα και χιονοδρομικό υλικό) , συγκεντρώνει επίσης από τα μέλη του όλο το ιδιωτικό τους χιονοδρομικό υλικό και το αποστέλλει στο Τάγμα Χιονοδρόμων στο Αλβανικό Μέτωπο . Συγκεντρώνει επίσης και διαθέτει υπέρ της Φανέλλας του Στρατιώτου διάφορα μάλλινα είδη και χρήματα που προσέφεραν τα μέλη του .

Παρακάτω μερικές ωραίες, με χιούμορ ιστορίες από την εποχή εκείνη όπως μετέπειτα τις διηγούνταν οι χιονοδρόμοι του Συλλόγου μας που υπηρέτησαν στο τάγμα αυτό και τις οποίες κατέγραψε ο πατέρας μου Πρόεδρος του Ορειβατικού Συλλόγου Σερρών για πολλά χρόνια (24 συναπτά) στο βιβλίο του με τίτλο θυμάμαι  

ΤΟ ΤΑΓΜΑ ΧΙΟΝΟΔΡΟΜΩΝ

ΟΙ ΣΟΥΛΟΥΜΠΑΜΝΕΣ ΚΑΙ ΤΟ ΚΟΜΜΑΤΙ

Στα τέλη του 1940 το Στρατηγείο των ενόπλων Δυνάμεων αποφάσισε να ιδρύσει το πρώτο Ελληνικό τάγμα Χιονοδρόμων το ποίο θα αποτελούνταν σε πρώτη φάση από Αξιωματικούς και οπλίτες που ήταν επιστρατευμένοι και οι οποίοι είχαν διατελέσει Ορειβάτες και Χιονοδρόμοι και για τον σκοπό αυτό κοινοποίησε στο κεντρικό συμβούλιο του ΕΟΣ που ήταν την εποχή εκείνη η ομοσπονδία των Ορειβατικών συλλόγων και ζητούσε να υποδείξει τους Ορειβάτες και Χιονοδρόμους που ήσαν επιστρατευμένοι και την Μονάδα που υπηρετούσαν.

Αμέσως το ΚΣ του ΕΟΣ ζήτησε από τα διάφορα τμήματα του ΕΟΣ να γνωρίσουν τα επιστρατευμένα μέλη τους Ορειβάτες και Χιονοδρόμους.

Το τότε Διοικητικό Συμβούλιο του ΕΟΣ Σερρών που δεν ήξερε για ποιο σκοπό γίνονταν η ενέργεια αυτή και είχε υποθέσει ότι ζητούσαν τα στοιχεία αυτά πιθανόν για να τους αποσταλούν σχετικά δέματα ρουχισμού κλπ συνέταξε κατάσταση στην οποία συμπεριέλαβε όλους όσοι ήσαν εγγεγραμμένοι στο σύλλογο και ήσαν επιστρατευμένοι ασχέτως αν ασχολούνταν πραγματικά με την Ορειβασία και Χιονοδρομία.

Τόπος παρουσιάσεως είχε ορισθεί το Μέτσοβο, Διοικητής δε του Τάγματος ο Γιάννης Παπαρόδου ο οποίος ήταν καλός Χιονοδρόμος του ΕΟΣ Αθηνών με μεγάλη συμμετοχή σε αγώνες στην Ελλάδα και το Εξωτερικό.

Πράγματι εκλήθησαν δια ειδικής διαταγής όλοι οι υποδειχθέντες να παρουσιαστούν.

Από τους παρουσιασθέντες στην Μονάδα αυτή ορισμένοι ήσαν πραγματικοί Ορειβάτες και Χιονοδρόμοι αλλά και 2-3 οι οποίοι ήσαν τελείως άσχετοι αλλά είχαν εγγραφεί ως μέλη του ΕΟΣ και έτσι τους πήρε το σχέδιο.

Μεταξύ αυτών των άσχετων που παρουσιάσθηκε ήταν και ένας φίλος ο Α.Α Δικηγόρος που δεν είχε ιδέα από Ορειβασία και απορούσε γιατί τον κάλεσαν.

Όταν ο Διοικητής ρωτούσε τον καθένα τι γνώσεις είχε περί Ορειβασίας και Χιονοδρομίας ο εν λόγω δήλωσε ότι δεν είχε δει ποτέ του ΣΚΙ ούτε στον κινηματογράφο ούτε στον ύπνο του και δεν έχει ιδέα πως τα χρησιμοποιούν και ότι απλώς είχε εγγραφή στον Ε.Ο.Σ και δεν ασχολήθηκε ποτέ με την Ορειβασία ή την Χιονοδρομία. Ο Διοικητής κράτησε όσους είχαν τις σχετικές γνώσεις και τους άλλους τους έδωσε φύλλο πορείας να επιστρέψουν στις μονάδες τους.

Βέβαια ο φίλος μας γύρισε στην μονάδα του που ίδρευε στα Σέρρας και αυτός ήταν αποσπασμένος στην ταχυδρομική υπηρεσία θέση προνομιακή και που περνούσε καλά αλλά βρήκε την θέση του κατειλημμένη από άλλον στρατιώτη που είχε τοποθετηθεί όταν αυτός έφυγε για το τάγμα Χιονοδρόμων και έτσι αυτός έμεινε στην Μονάδα του σε μάχιμη υπηρεσία.

Ύστερα από αυτό που έπαθε, τα έβαλε με τον Ορειβατικό που έστειλε το όνομά του και έπαθε αυτή την ζημία και διεγράφη από τον ΕΟΣ και ούτε ήθελε να ακούσει έκτοτε τίποτε για Ορειβατικό και μόνον στο άκουσμα Ορειβατικός πάθαινε αλλεργία.

Αυτοί που έμειναν στο Τάγμα Χιονοδρόμων από το Σύλλογό μας και πήραν μέρος στις επιχειρήσεις του Τάγματος ήσαν οι Αλευράς Στέργιος, Καράμπελας Κλεάνθης, Κωστίτσης Κωνσταντίνος, Καφταντζής Σίμος, Καμβουσιώρας Γιώργος, Φυσικόπουλος Σωτήρης, Χατζηθεόκλητος Γεώργιος, Ιωαννίδης Πασχάλης, Μιχαήλ Κωνσταντίνος, Γαιταντζής Χριστόδουλος, Μητρούσης --------- που ήταν γιατρός.

Εξ αυτών ο Γιώργος Καμβουσιώρας τοποθετήθηκε ως βοηθός αποθηκάριου λόγω κυρίως της σωματικής του διάπλασης καθώς και ο αποθηκάριος ήταν της αυτής σωματικής διάπλασης και οι δυο δηλαδή μεγάλων διαστάσεων.

Μια μέρα πήγε στην αποθήκη ο Διοικητής και καθώς είδε κάτι δέματα ρώτησε τον Καμβουσιώρα τι περιέχουν τα δέματα εκείνα.

Ο Γιώργος γνώριζε ότι περιείχαν sleeping bag (υπνόσακους) αλλά δεν μπορούσε να εκφράσει την Αγγλική τους ονομασία και άρχισε να ξεροκαταπίνει. Ο Διοικητής επέμενε στην ερώτηση του και τότε ο Γιώργος αμόλησε τη λέξη σουλουμπάμνες.

Η νέα αυτή ορολογία που έδωσε ο Γιώργος διαδόθηκε αστραπιαία σε όλο το τάγμα και αργότερα έφτασε στα αυτιά μας και σχεδόν όλοι τις λέγαμε σουλουμπάμνες.

Οι υπόλοιποι Σερραίοι μαζί με πολλούς άλλους που αποτελούσαν το νέο ιδρυθέν τάγμα Χιονοδρόμων αφού υπέστησαν σχετική εκπαίδευση σχημάτισαν τον πρώτο Λόχο του Τάγματος και μετακινήθηκαν στο ύψωμα «Μνήμα Γριάς» υψόμετρο 2100μ όπου συμμετείχαν σε πολλές επιχειρήσεις και αναδείχθηκαν καλοί Χιονοδρόμοι.

Εκεί στο μέτωπο κοιμόταν σε αντίσκηνα τα οποία σχηματίζονταν από δυο κομμάτια καραβόπανου.

Κάθε στρατιώτης είχε από ένα κομμάτι το ένωνε με το κομμάτι ενός αλλού στρατιώτη (με κουμπιά) που είχε το κάθε κομμάτι και έφτιαχναν το αντίσκηνο στο οποίο κοιμόταν.

Ο Στέργιος Αλευράς κοιμόταν με κάποιον άλλο συνάδελφο στο ίδιο αντίσκηνο.

Ένα βράδυ μέσα στην ησυχία της νύχτας άκουσαν κάποιον να φωνάζει «δώσε μου το κομμάτι μου να φύγω».

Ήταν ο Στέργιος Αλευράς που όταν τον ρώτησαν οι άλλοι τι συμβαίνει αυτός τους είπε ότι ο συνάδελφός του με τον οποίο κοιμόταν στο ίδιο αντίσκηνο θέλησε να ενεργηθεί δεν βγήκε έξω όπως θα έπρεπε αλλά θεώρησε καλό να ενεργηθεί στο κράνος του γιατί όπως ισχυρίσθηκε φοβήθηκε να βγει έξω , αφ’ ενός μεν γιατί είχε πολύ χιόνι και αφ’ ετέρου μήπως τον πυροβολήσουν οι Ιταλοί.

Το γεγονός αυτό δεν το ανέχτηκε ο φίλος μας και αμέσως σηκώθηκε, βγήκε από το αντίσκηνο και άρχισε να φωνάζει «δώσε μου το κομμάτι μου» δηλαδή το κομμάτι που έβαλε αυτός για να σχηματισθεί το αντίσκηνο για να φύγει.

Βέβαια αυτό ήταν αδύνατο να γίνει. Οι συνάδελφοι του που εν τω μεταξύ ξύπνησαν από τις φωνές του τον καθησύχασαν, έβαλαν τον συνάδελφο του να καθαρίσει το κράνος του και τον υποσχέθηκε ότι δεν θα ξανασυμβεί αυτό και έτσι ησύχασε και παρέμεινε στο αντίσκηνο αυτό.

Το γεγονός αυτό μας το διηγιόταν ο Στέργιος Αλευράς αναφέροντας και το όνομα του συναδέλφου του εκείνου το οποίο όμως δεν θέλω να αναφέρω.

ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ

Με αφορμή την χθεσινή μέρα που εορτάζεται Η ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ ΤΗΣ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ μας και λάτρης της ιστορίας της πραγματικής που λίγοι ξέρουν …..θυμήθηκα την εξής παρατήρηση που έκανα σε μια ξεναγώ που ξεναγούσε ένα γκρουπ από τουρίστες στην εκκλησιά του Αγίου Δημητρίου του μυροβλήτη, για κάτι που έμαθα από εδώ : http://dhmitris.pblogs.gr/tags/afieromatiki-eikona-gr.html
Σε μια επίσκεψη μου στον ιερό ναό για προσκύνημα παρατήρησα την ξεναγώ και αυτά που έλεγε.
Ενώ ήταν άψογη και ήξερε πολλά παρατήρησα ότι δεν έκανε καμιά αναφορά λόγω του ότι δεν γνώριζε όπως αποδείχτηκε στη συζήτηση που είχαμε στην εικόνα του Χριστού 

Μέσα στον Ιερό Ναό του Αγίου Δημητρίου, στέκεται από το 1914, ευχαριστήρια εικόνα του Χριστού, που αφιέρωσε στον Κύριο και Σωτήρα μας, ο τότε Έλλην Βασιλεύς Κωνσταντίνος, που την ελευθέρωσε με τη βοήθεια του Θεού, ως Αρχιστράτηγος του Ελληνικού Στρατού, με Πρωθυπουργό τον Ελευθέριο Βενιζέλο!
Στο κάτω μέρος της εικόνας, υπάρχει η εξής αφιερωματική επιγραφή: ''Σου τω πανσέπτω τεμένει Μυροβλήτα, ό ανακτήσας έκ των αθέων Τούρκων Έλλην Βασιλεύς αναταπέδωκεν αϋΘις, προσήλωσαν την δε Χριστού την εικόνα Ιωασαφαίοι ζωγράφοι οί έν Άθω ιστορήσαντες το τέμπλον μετά ζήλον ''1914''
Η Απελευθέρωση της Πρωτεύουσας της Μακεδονίας, ήταν τότε ένα ανέλπιστο όνειρο που έγινε πραγματικότητα, με ποταμούς αίματος και θυσιών!
Κι αυτές τις εθνικές θυσίες, δεν έχει κανείς το δικαίωμα να το προσβάλει και να το αγνοήσει.
Κανείς δεν έχει το δικαίωμα να προσβάλει την τιμή, την ελληνικότητα και την μοναδικότητα της ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ και των ΜΑΚΕΔΟΝΩΝ!
Η Υπεράσπιση της Ιστορίας και του Ονόματος, είναι εθνικό καθήκον και υποχρέωση
Και θα το υπενθυμίζει αιώνια η αφιερωματική εικόνα του Σωτήρος Χριστού μας, που μας ελευθέρωσε από τους ''άθεους Τούρκους''
ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΛΛΑ ΜΑΚΕΔΟΝΕΣ!

Λειτούργησε μετά από 70 χρόνια στο χωριό Λάκκος του Ν. Σερρών ο Ιερός Ναός του Αγίου Δημητρίου

Με μεγάλη μου χαρά ενημερώθηκα ότι την Κυριακή 25 Οκτωβρίου 2015 ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Σερρών και Νιγρίτης κ.κ. Θεολόγου, τέλεσε τα θυρανίξια και ιερούργησε στον Ιερό Ναό Αγίου Δημητρίου του χωριού Λάκκος που βρίσκετε κοντά στην Ι.Μ.Τ Προδρόμού Σερρών.

Με αφορμή αυτή την ενέργεια θα ήθελα να αναφέρω μερικά ιστορικά γεγονότα καθώς και την αγάπη του ΕΟΣ Σερρών για το μέρος αυτό, καθώς και ντοκουμέντα για την προσπάθεια αναστύλωση της εκκλησίας από τον ΕΟΣ Σερρών πριν από πολλά χρονιά.

Η ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου βρίσκεται στους πρόποδες του Μποζ Νταγ (Μενοικίου) όρους σε υψόμετρο 300 μ σε μια θαυμάσια τοποθεσία.

Έξω από τον περίβολο της Μονής και ακριβώς απέναντι από την είσοδο σε οίκημα της Μονής το οποίο παραχώρησε ο τότε Ηγούμενος της Μονής Ιγνάτιος Ιερομόναχος με την έγκριση του τότε Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης Κηρού Κωνσταντίνου Μεγκρέλη το 1933 ο ΕΟΣ Σερρών δημιούργησε το Ορειβατικό Καταφύγιο .

Το επισκεύασε και συντηρούσε όλο το διάστημα που το χρησιμοποιούσε και χάρις στις προσπάθειές αυτές σώθηκε και υπάρχει μέχρι σήμερα και δεν κατέρρευσε όπως όλα τα αλλά που υπήρχαν έξω από τον περίβολο της Μονής .

Το Καταφύγιό αυτό ητο πλήρως εξοπλισμένο και λειτούργησε για 60 ολόκληρα χρόνια ήτοι από το 1933 έως το 1993.

            Το 1987 η Μονή μετετράπη σε γυναικεία και έτσι στις 11 Αυγούστου 1987 εγκαταστάθηκε Αδελφότης Καλογραιών με Γερόντισσα την Φεβρωνία .

Κατά το έτος 1989 για το καταφύγιο αυτό στην Ι.Μ.Τ. Προδρόμου δυστυχώς δεν εξευρέθει συμβιβαστική λύση.

Βγήκε απόφαση από το Δικαστήριο εις βάρος του ΕΟΣ  Σερρών και έπρεπε να το εγκαταλείψει.

Κατόπιν όμως αυτού ο ΕΟΣ Σερρών ήλθε σε συνεννόηση με την Ηγουμένη και συμφώνησε να παραμείνει μέχρι τον Ιούνιο 1993.

Το καταφύγιο αυτό ήταν το ορμητήριο για πολλές εκδρομές στην γύρο περιοχή όπως και στο ερειπωμένο χωριό Λακκος που βρίσκετε κοντά στην Μονή.  

Από το χωριό Λάκκος του Ν. Σερρών είναι στην καταγωγή, το για πολλά χρόνια μέλος του Ορειβατικού Συλλόγου Σερρών, η κυρία Δήμητρα Στάγκου.

Λογο της μεγάλης της αγάπης για το βουνό, τον Ορειβατικό Σύλλογο Σερρών, του δεσίματος της με την Ι.Μ.Τ. Προδρόμου, καθώς και με το καταφύγιο που έχασε ο ΕΟΣ Σερρών, δώρισε στον Ορειβατικό Σύλλογο ένα οικόπεδό της στο χωριό Λάκκος για την ανέγερση καταφυγίου.

Σύμφωνα δε, με επιθυμία της και της οικογένειας της για αναστύλωση της κατεστραμμένης εκκλησίας του Λάκκους, ο Ορειβατικός Σερρών με ενέργειες του τότε αείμνηστου Προέδρου του Νικόλαου Χρηστίδη προέβηκε άμεσα για τις δέουσες ενέργειες στην υπηρεσία Αρχαιοτήτων Καβάλας για την έκδοση άδειας.

Την όλη διαδικασία είχε αναλάβει τον Μάιο του 1991 το επίσης μέλος του Ορειβατικού συλλόγου Σερρών, Πολιτικός Μηχανικός Διονύσιος Φιλιππάς ο οποίος συνέταξε σχετική μελέτη για την αναστύλωση της κατεστραμμένης σχεδόν τελείως εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου Λάκκους.

Παρά τις όσες προσπάθειες όμως του Ορειβατικού Συλλόγου Σερρών δεν μπόρεσε να πραγματοποίηση ούτε την επιθυμία της κυρίας Δήμητρας Στάγκου, αλλά ούτε και την δική του για ανέγερση του καταφυγίου.

Ήμαστε πολύ χαρούμενοι που ο Μητροπολίτης μας κ.κ Θεολόγου κατάφερε να αναστυλώσει την εκκλησιά και ελπίζουμε κάποτε και ο ΕΟΣ Σερρών να ανεγείρει το καταφύγιο στο οικόπεδο του στην τοποθεσία αυτή. 

ΧΡΗΣΤΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ

                                                                                              MSc ΓΕΩΠΟΝΟΣ

Του Αγίου Λουκά του Ευαγγελιστή 18 Οκτωβρίου προστάτη τον Μπασματζήδων

   

Με αφορμή την μέρα αυτή, και ακούγοντας τα ωραία λόγια του παπά του Προφήτη Ηλία μας σήμερα Κυριακή 18/10/2015 όπου βρίσκεται η εικόνα του Ευαγγελιστή Λουκά η οποία είναι αφιέρωμα του Προπάππου μου Πολυζωη Βασματζη βρήκα ένα πολύ ωραίο άρθρο αφήγηση της θειας μου κόρη του Μπάρμπα πολυζωη σε ένα τεύχος από το Πανσερραικο ημερολόγιο.

   Όλοι οι Παλιοί Σερραίοι θυμούνται τον Μπάρμπα Πολυζωη που είχε το κατάστημα στην οδό Ερμού και από το πρωί μέχρι το βράδυ στάμπωνε με πολύ μεράκι επάνω σε υφάσματα διάφορες παραστάσεις.

   Πριν από την πυρπόληση της πόλης των Σερρών το 1913 υπήρχαν πολλοί που έφτιαχναν το επάγγελμα αυτό των Μπασματζήδων

Υπήρχε και συντεχνία Μπασματζήδων με προστάτη τον Ευαγγελιστή Λουκά και γιόρταζαν κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου που είναι η γιορτή του Αγίου  

   Όπως έλεγε ο πατέρας μου (αφηγείται η θεία μου) είναι ύφασμα σταμπωτό.

   Τα χρώματα που χρησιμοποιούσαν τα πρώτα χρόνια για να σταμπώνουν τους μπασμάδες ήταν από διάφορες ρίζες φυτών, φύλλα, καρπούς και άλλα φυτικά υλικά.

Αργότερα τα χρώματα τα αγόραζαν απευθείας από το Λονδίνο και ήταν γνωστά ως χρώματα «Ριζαρίνας»

Η διαδικασία κατασκευής του Μπασμά γινόταν ως εξής :

Έπαιρναν τα υφάσματα κυρίως υφαντά, τα έπλεναν με άφθονο νερό, τα στέγνωναν και μετά άρχιζαν το στάμπωμα.

   Το στάμπωμα γινόταν με ειδικά ξύλινα καλούπια, ωραία μοτίβα, γιρλάντες με λουλούδια και πουλιά, διάφορες μπουρτούρες σε καλόγουστους συνδυασμούς.

   Υπήρχαν καλούπια ειδικά για το περίγραμμα, άλλα γέμιζαν το περίγραμμα με  χρώματα και άλλα έδεναν τον φόντο. Τα καλούπια ήταν ξύλινα σκαλισμένα πολύ μελετημένα και είχαν πολλές λεπτομέρειες.  Ήταν περίπου σαν τα σημερινά κλισέ. Αφού στάμπωναν τα υφάσματα τα έπλεναν και μετά τα έβαφαν σε μεγάλα καζάνια.

    Μετά το βάψιμο ακολουθούσε το τελικό πλύσιμο.
   Τα χρώματα που χρησιμοποιούσαν ήταν πέντε, το μαύρο για περίγραμμα, το βερ, το κόκκινο, το κίτρινο και το βυσινή. Το βυσινή ήταν χρώμα που είχε ο φόντος.

Το πλύσιμο γίνονταν στον Άγιο Ιωάννη όπου υπήρχε άφθονο τρεχούμενο και καθαρό νερό, κοντά στον μύλο και το βάψιμο γινόταν στο σπίτι.  

   Ο Πολυζωης Βασματζης στην δουλειά αυτή απασχολούσε πολλά άτομα.

   Όταν άρχιζε το πλύσιμο και το βαψιμάτων υφασμάτων, στο σπίτι είχαμε ένα μικρό πανηγύρι.

   Η μητέρα μου (συνεχίζει η θεία μου) μαζί με άλλες γυναίκες μαγείρευαν φαγητό για τους εργάτες , έφτιαχναν πίτες και γλυκά.

   Οι εργάτες φόρτωναν τα υφάσματα στα κάρα για να τα πηγαίνουν στον Άγιο Ιωάννη για πλύσιμο, άλλοι ξεφόρτωναν υφάσματα, άλλοι καθάριζαν τα καζάνια που έπρεπε να είναι καθαρά και γανωμένα για να μην οξειδώνονται οι μπογιές

ο Μπάρμπα Πολυζώης έφτιαχνε τα χρώματα. Ήταν μια όμορφη εποχή

   Την εποχή εκείνη δεν υπήρχε κοπέλα που να μην είχε στα προικιά της σταμπωτό πάπλωμα, τραπεζομάντιλο, κουρτίνες.

   Ακόμα υπάρχουν υπολείμματα Μπασμάδων της εποχής εκείνης τα οποία βρίσκουμε σε παλιά νοικοκυριά σε χωριά της περιοχής μας Χρυσό, Πεντάπολη, Εμμ Παππα και σε χωριά της περιοχής Δοξάτου Δράμας .

    Πολύ ωραίος ήταν ο τρόπος με τον οποίο ξεχώριζαν τις παραγγελίες.

   Στην άκρη του κάθε υφάσματος έβαζαν μια στάμπα και το καλούπι της στάμπας το κρατούσε ο ιδιοκτήτης του υφάσματος

  Όταν έφερνε την στάμπα (καλούπι) έπαιρνε το ύφασμα σταμπωμενό. Την στάμπα αυτή την ονόμαζαν ραμπούσι.

  Η θεία μου μέχρι που ζούσε και κάθε χρόνο στις 18 Οκτωβρίου γιόρταζε την ημέρα του Ευαγγελιστού Λουκά με λειτουργία, κάτι που συνεχίζει σήμερα η μητέρα μου

Η εικόνα που αφιέρωσε ο προπάππους μου βρίσκεται στην εκκλησιά του Προφήτου Ηλία της πόλης μας.

  Ο αείμνηστος Πολυζώης Βασματζής (1868-1960) που άσκησε ευδόκιμα το επάγγελμα του Μπασματζή, ήταν ο τελευταίος που ασχολήθηκε με την τέχνη του Μπασμά. Το επάγγελμα αυτό το είχε κληρονομήσει από τον πατέρα του._

ΠΑΡΜΕΝΙΩΝΑΣ 2015

Άλλη μια τιμητική διάκριση για την κα Άννα Χρηστίδου

Το Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών ΤΕ & Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής ΤΕ του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας στα πλαίσια της Επιστημονικής Ημερίδας που διοργάνωσε την Παρασκευή 5 Ιουνίου 2015 στο μικρό Αμφιθέατρο του Συνεδριακού Κέντρου του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας με θέμα «από την θεωρία στην πράξη» τίμησε  την κα Άννα Χρηστίδου

Η Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής της Ημερίδας κα Λίλα Θεοδωρίδου απένειμε Τιμητική ευχαριστήρια επιστολή προς την κα Άννα Στόγιου Χρηστίδου για τη δωρεά των τευχών από την προσωπική της συλλογή του περιοδικού «Αρχιτεκτονική» (1957-1970) στην βιβλιοθήκη του ιδρύματος.  

Η κα Άννα Στόγιου Χρηστίδου Σχεδιάστρια στην ειδικότητα εργάστηκε από το 1960 στο Πολεοδομικό Σερρών, υπηρεσία του Υπουργείο Δημοσίων Έργων και ΥΠΕΧΩΔΕ ως Τεχνικός Υπάλληλος μέχρι το 1990 από όπου και συνταξιοδοτήθηκε.

Για την εργατικότητα και το ήθος της έχει βραβευτεί δυο φορές από το Υπουργείο Δημοσιών Έργων.

ΟΜΙΛΟΣ ΟΡΦΕΑΣ ΣΕΡΡΩΝ 1905 – 2015

   

 Ο ΟΡΦΕΑΣ γιορτάζει φέτος τα 110 χρόνια από την ίδρυση του.

   Η ιστορία του είναι μεγάλη και είναι συνυφασμένη με την ιστορία της πόλης μας.

   Είναι η εποχή που τα Σέρρας είναι ακόμη υπό Τουρκική κατοχή, ενώ συγχρόνως αρχίζουν να δρουν τα Βουλγαρικά κομιτάτα με σκοπό τον εκβουλγαρισμό των Ελλήνων της Μακεδονίας τα οποία αρχίζουν να προβαίνουν σε λεηλασίες και διωγμούς του Ελληνικού πληθυσμού.

   Την εποχή αυτή ιδρύεται η μυστική επαναστατική οργάνωση το «Μακεδονικό κομιτάτο» με Παραρτήματα σε όλες τις πόλεις της Μακεδονίας που άρχισε να δρα προς αντιμετώπιση των Βουλγάρων κομιτατζήδων.

   Οι Σερραίοι δίνουν το παρών στο Μακεδονικό αγώνα.

   Αυτή την κρίσιμη Ιστορική στιγμή για την πόλη μας αλλά και για ολόκληρο τον Νομό μας οι Σερραίοι Μακεδονομάχοι για να καλύπτονται οι δραστηριότητές τους στα μάτια των Τούρκων την 1^η Αυγούστου 1905 συγκεντρώνονται στο εξοχικό κέντρο του Χρήστου και πίσω από τον μπουφέ του καφενείου 12 Σερραίοι οι :

          Γεώργιος Κικόπουλος ωρολογάς

          Παναγιώτης Κεχαγιάς Παντοπώλης

          Νάκης Κούλας Κρεοπώλης

          Κωνσταντίνος Κεχαγιάς Υποδηματοποιός

          Θωμάς Βλαχόπουλος Έμπορος

          Χρήστος Δέλλιος ή Φεσσάς Πιλοποιός

          Δημήτριος Μαντζουρίδης Υφασματοπώλης

          Γεώργιος Νασιουτζικ Ξυλέμπορος

          Νικόλαος Ζιώγας Εστιάτορας

          Μιχαήλ Πετσίδης Υποδηματοποιός

          Αναστάσιος Μανάβης Κρεοπώλης

          Εμμανουήλ Λουκάς Ράφτης

και με την συμπαράσταση και των Στέφανου Αναστασίου Παντοπώλη, Δημοσθένη Καραστογιάννη παντοπώλη, Πέτρου Πέτρου καφεπώλη, Ορέστη Περδικάρη επιχειρηματία, Γεώργιου Πολυμέρη μεταφορέα, Κώστα Τριανταφυλλίδη εμπόρου, Αδάμ Γκούμα Ξενοδόχου, Εμμανουήλ Χατζήδημητριου έμπορου και Νικολάου Τίλα, αποφασίζουν την ίδρυση της οργάνωσης υπό την επωνυμία «ΟΜΙΛΟΣ ΟΡΦΕΥΣ» στην οποία έδωσαν Μουσικοαθλητικό χρώμα.

   Ο ιδρυθείς πλέον ΟΡΦΕΑΣ ανέλαβε όλη την διακίνηση του Μακεδονικού αγώνα της Περιφέρειας υπό την αιγίδα του Ελληνικού Προξενείου.

   Με την ίδρυση του ΟΡΦΕΑ από την επόμενη ημέρα όλοι οι Σερραίοι ανήκουν στον ΟΡΦΕΑ και εκτελούν τις διαταγές της Διοίκησής του.

   Άλλοι χρησιμοποιούνται ως οδηγοί των Αντάρτικων Ομάδων και άλλοι μεταφέρουν τρόφιμα, όπλα ή πολεμοφόδια.

   Όλα τα σπίτια είναι υποχρεωμένα όταν ειδοποιούνται να έχουν την πόρτα τους ανοικτή για να μπούνε αντάρτες για να αναπαυθούν ή να κρυφτούνε όταν καταδιώκονται.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ αμέσως μετά την ίδρυσή του ενοικίασε ένα σπίτι στην τότε οδό Αγίου Νικολάου και εκεί άρχισε την εθνική αλλά και την πολιτιστική του δράση ιδρύοντας τμήματα μουσικό, θεατρικό, και Αθλητικό.

   Έτσι λοιπόν ενώ στο ένα δωμάτιο ακούονταν μουσική στο άλλο δωμάτιο οι αρμόδιοι ασχολούνταν με το εθνικό ζήτημα και κανόνιζαν την δράση των αντάρτικων Σωμάτων.

   Το σπίτι όμως αυτό σύντομα άρχισε να μην ικανοποιεί τις ανάγκες του Ομίλου και έτσι αποφασίζεται να ανεγείρουν δική τους στέγη, ένα κτίριο μεγαλοπρεπές που θα μπορούσε να στεγάσει όλες τις δραστηριότητές του.

   Οι εργασίες για την ανέγερση του κτιρίου αρχίζουν το 1907.

   Υπήρχαν στο ταμείο τους 325 λίρες, τα υπόλοιπα χρήματα που χρειάζονταν συγκεντρώθηκαν από υποχρεωτική εισφορά με επιβολή φορολογίας στα καπνά 10 παράδες στην οκά, και από διάφορες προσφορές.

   Το οικόπεδο που χρειάζονταν το δώρισε η οικογένεια Χατζηλαζάρου στην Ελληνική κοινότητα, η οποία στη συνέχεια το παραχώρησε στον ΟΡΦΕΑ.

   Τα σχέδια του κτιρίου γίνονται από τον ιταλό αρχιτέκτονα Τζιοβάνι, και αμέσως αρχίζουν οι εργασίες.

   Γίνεται η εκσκαφή των θεμελίων και ορίζεται να τεθεί ο θεμέλιος λίθος ημέρα Κυριακή.

   Την νύκτα του Σαββάτου μια ομάδα Μακεδονομάχων με μεγάλη προφύλαξη τοποθέτησε σε μια γωνία των θεμελίων σταυρωτά ένα γκρα (όπλο της εποχής εκείνης,) και ένα γαιταγάνι (σπαθί) και ρίχνει αρκετά αργυρά Ελληνικά νομίσματα για να είναι σημείο της Ελληνικότητας της Μακεδονίας για τις μέλλουσες γενιές.

   Επίσης τοποθετεί και ένα μπουκάλι μέσα στο οποίο υπήρχε χαρτί όπου είναι γραμμένο με σινική μελάνη ο χρόνος ιδρύσεως και οι σκοποί του ΟΡΦΕΑ, και όλα αυτά τα σκεπάζουν με λίγο χώμα και όλη τη νύκτα τα φρουρούν.

   Το πρωί της Κυριακής εκείνης η πόλη ξυπνά από τους χαρμόσυνους ήχους της φιλαρμονικής του ΟΡΦΕΑ η οποία γυρίζει σε όλες τις συνοικίες και καλεί τους Σερραίους στο ιστορικό αυτό γεγονός της έναρξης της ανέγερσης του ιστορικού κτιρίου του ΟΡΦΕΑ.

   Την καθορισθείσα ώρα προσέρχεται ο Έλληνας Πρόξενος με το προσωπικό του Προξενείου και ακολουθούν οι πρόξενοι της Αγγλίας, της Γαλλίας και της Ιταλίας και σε λίγη ώρα φθάνει ακολουθούμενος από χωροφύλακες ο Μουτεσαρίφης (τούρκος Νομάρχης) και ο Μιλαλάι (Τούρκος Στρατηγός ) Διοικητής της Μεραρχίας και αρχίζει η τελετή υπό τις ευλογίες του τότε Μητροπολίτου Γρηγορίου.

   Είναι μια ιστορική στιγμή για τους Σερραίους, που ζητωκραυγάζουν, αγκαλιάζονται και φιλιούνται ευχόμενοι καλή Λευτεριά.

   Οι εργασίες προχωρούν με γρήγορους ρυθμούς υπό την επίβλεψη του φανατικού Μακεδονομάχου Κώτσου Καράμπελα και σε σύντομο χρόνο είναι έτοιμο το κτίριο.

   Γίνονται τα εγκαίνια του στις 27/7/1909 από τον τότε Μητροπολίτη Αθανάσιο Πιπέρα και παραδίδεται προς χρήση στους ορφικούς, αλλά και σε όλους τους Σερραίους.

   Στοίχισε την εποχή εκείνη 1112 λίρες τούρκικες, σημαντικό ποσό.

   Παραπλεύρως του κτιρίου ήταν το απέραντο γυμναστήριο εξοπλισμένο με όλα τα απαραίτητα όργανα γυμναστικής όπου οι νέοι γυμνάζονταν για να είναι έτοιμοι για τους Εθνικούς αγώνες. Υπήρχε ακόμη και η υπαίθρια θεατρική σκηνή.

   Μέσα στην αίθουσα διδάσκονταν η μουσική. Σχηματίστηκε γρήγορα μια τέλεια φιλαρμονική ορχήστρα, μια πολυπληθείς χορωδία και ένα συγκρότημα μαντολινάτας ενώ παράλληλα καλλιεργείται το θέατρο και δίδονται τακτικά θεατρικές παραστάσεις που άφησαν εποχή.

   Ενώ αυτά γίνονται, με την κάλυψη τους,  συγκεντρώνονταν οι Μακεδονομάχοι και έπαιρναν αποφάσεις για τον Αγώνα, και προγραμμάτιζαν τις δράσεις τους.

   Το 1913 που οι Βούλγαροι κομιτατζήδες έκαψαν την πόλη, θέλησαν να κάψουν και το κτίριο του ΟΡΦΕΑ , το οποίο όμως γλίτωσε με τις ενέργειες του Ισραηλίτου μεγαλοεπιχειρηματία του Αζαρία, που κατοικούσε παραπλεύρως δωροδοκώντας τους διαθέτοντας μεγάλα χρηματικά ποσά και το κτίριο σώθηκε αλλά δεν γλίτωσε την λεηλασία όλων των μουσικών οργάνων των επίπλων και λοιπόν ειδών.

   Σε λίγο τα Σέρρας απελευθερώθηκαν ο εθνικός σκοπός πλέον του ΟΡΦΕΑ εξέλιπε και έτσι απερίσπαστοι πλέον οι ορφικοί στρέφονται αποκλειστικά στο δεύτερο σκοπό την μουσική το θέατρο και τον Αθλητισμό.

   Στις αρχές του 1914 στην Γενική Συνέλευση συζητήθηκε η μετατροπή του Συλλόγου σε πολιτικό Σωματείο που επιτεύχθηκε παρά τις αντιρρήσεις πολλών μελών και ονομάσθηκε Σωματείο ΦΙΛΙΠΠΟΣ,  η κατάσταση όμως αυτή δεν διήρκησε για πολύ και έτσι ο Σύλλογος παίρνει και πάλι την αρχική του μορφή και ονομάζεται «Μουσικός Γυμναστικός Σύλλογος «ΟΡΦΕΑΣ».

   Δυστυχώς το 1916 αρχίζει ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος και στην πόλη μας έρχονται και πάλι οι βούλγαροι και η δράση του ΟΡΦΕΑ σταματά. Τα μέλη του μαζί με πολλούς Σερραίους συλλαμβάνονται και στέλνονται ως Ντουρτουβάκια όμηροι στην Βουλγαρία και εκεί υποφέρουν τα πάνδεινα.

   Το 1918 τελειώνουν τα βάσανά τους και επιστρέφουν στην πατρίδα. Βρίσκουν τον ΟΡΦΕΑ διαλυμένο και το κτίριο λεηλατημένο, ρημαγμένο σε κακά χάλια και να χρησιμοποιείται ως τόπος συγκεντρώσεως, λοιμοκαθαρτήριο των πασχόντων συμπολιτών τους από τον εξανθηματικό τύφο.

   Δεν απελπίζονται και τον επόμενο χρόνο 1919 μια παρέα 16 νέων οι Κιδιαμόπουλος, Θεόδωρος Χρηστίδης, Αθανάσιος Φωτιάδης, Κώστας Παπαλεξίου, Νίκος Στεφανίδης, Γεώργιος Τουντζής, Χρήστος Σταυρίδης, Αθανάσιος Τσιρώνας, Κώστας Μανούσκας, Νίκος Πόρναλης, Κώστας Καζαντζής, Κώστας Τσαρουχόπουλος, Άγγελος Αμπατζής, Επαμεινώνδας Κύρου, Νικόλαος Χρυσοχόου, και Ιωάννης Νούλης αποφασίζουν την ανασύσταση του ΟΡΦΕΑ με την επωνυμία Μουσικογυμναστικός Σύλλογος «Η Αναγέννηση πρώην ΟΡΦΕΑΣ».

   Γιατί δόθηκε η επωνυμία αυτή δεν είναι εξακριβωμένο. Μέσα στους σκοπούς του ανασυσταθέντος αυτού Συλλόγου ήταν και η ενίσχυση άπορων προσφύγων και πασχόντων συμπολιτών τους.

   Πολλά παλιά μέλη του ΟΡΦΕΑ συμπαρίστανται στην προσπάθεια αυτή και εκλέγουν το Διοικητικό Συμβούλιο το οποίο με την συμπαράσταση όλων αρχίζουν τις εργασίες επισκευής του κτιρίου το οποίο σε τρεις μήνες είναι έτοιμο, συγκροτείται το μουσικό τμήμα το οποίο δίνει επιτυχημένες συναυλίες και ακολουθεί το θεατρικό τμήμα που δίδει επιτυχημένες παραστάσεις, καθώς και το αθλητικό τμήμα το οποίο έρχεται στην πρώτη σειρά με άριστους αθλητές.

   Το 1924 το κτίριο του ΟΡΦΕΑ επιτάσσεται από την Μεραρχία Σερρών και εγκαθίσταται σε αυτό ο 6^ος Λόχος του Συν/τος γιατί την εποχή εκείνη γίνονταν επισκευή των στρατώνων.

   Παρ’ όλα αυτά οι δραστηριότητες συνεχίζονται.

   Στο διάστημα αυτό δημιουργείται ποδοσφαιρικό τμήμα με σημαντικές επιτυχίες.

   Ακόμη δημιουργείται και σκοπευτικό τμήμα.

   Το 1934 ο ΟΡΦΕΑΣ πρωτοστατεί στην δημιουργία ωδείου στην πόλη μας με την επωνυμία ωδείο Σερρών «ΟΡΦΕΑΣ» το οποίο λειτούργησε ως ανεξάρτητος οργανισμός. Στο ιδρυθέν αυτό ωδείο, ο ΟΡΦΕΑΣ θέλοντας να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη της μουσικής παιδείας στην πόλη μας δώρισε όλα τα μουσικά όργανα της φιλαρμονικής του μεγάλης αξίας.

   Τα χρόνια περνούν και έρχεται το 1940 με την κήρυξη του Ελληνοιταλικού πολέμου και εν συνεχεία το 1941 η εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα.

   Δυστυχώς οι Γερμανοί παραδίνουν και την φορά αυτή τα μέρη μας στους Βουλγάρους.

   Οι Βούλγαροι εγκαθίστανται στην πόλη μας και αρχίζουν απελάσεις και διωγμοί των συμπολιτών μας. Άλλοι φυλακίζονται και άλλοι εξορίζονται καταπατιόνται οι περιουσίες τους και πολλά άλλα.

   Γνωρίζουν την ιστορία του ΟΡΦΕΑ και την πατριωτική του δράση και θέλοντας να εξαφανίσουν κάθε ίχνος της Μακεδονομαχικής του ιστορίας αφού λεηλάτησαν το κτίριο αποφασίζουν να το κατεδαφίσουν.   Για καλή τύχη τον σκοπό τους αντιλαμβάνεται ένας γείτονας υπάλληλος της Αυστροελληνικής εταιρείας καπνών Χρήστος Μηχανικός και σπεύδει στα γραφεία της εταιρείας και ανακοινώνει τους σκοπούς των Βουλγάρων.

   Αμέσως οι υπηρετούντες τότε στην εταιρεία αυτή ορφικοί Χρυσόγονος, Μπούρας και Χρήστος Μηχανικός μετέφεραν στο κτίριο μερικά δέματα καπνού από τις αποθήκες τους και τοποθετούν την Γερμανική σημαία.

   Έτσι οι Βούλγαροι αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τον σκοπό τους να κατεδαφίσουν το ιστορικό αυτό κτίριο και έτσι σώθηκε μεν το κτίριο αλλά τελείως κατεστραμμένο.

   Τελειώνει επιτέλους ο Δεύτερος παγκόσμιος πόλεμος και οι κατακτητές εγκαταλείπουν την πόλη μας.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ είναι διαλυμένος, το ιστορικό κτίριο κατεστραμμένο.

   Ανασυγκροτείται αμέσως ο ΟΡΦΕΑΣ εκλέγεται Διοικητικό Συμβούλιο και αρχίζει εγγραφή νέων μελών καθώς και ενέργειες για εξεύρεση χρημάτων για την επισκευή του κτιρίου.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ καίτοι άστεγος αρχίζει τις δραστηριότητες των διαφόρων τμημάτων του δημιουργείται η μικτή του χορωδία και μαντολινάτα καθώς και το θεατρικό τμήμα ενώ συγχρόνως δημιουργούνται νέα τμήματα όπως ομάδα βόλεϊ μπολ, μπάσκετ και άλλα.

   Στην γενική Συνέλευση του 1949 ο όμιλος  παίρνει και πάλι την παλιά του ονομασία. Μουσικός Γυμναστικός Σύλλογος ΟΡΦΕΑΣ.

   Μετά από πολύ προσπάθεια το τότε Διοικητικό Συμβούλιο με Πρόεδρο, τον Πάρεδρο του Δήμου (τότε ίσχυε ο Θεσμός αυτός) Χρήστο Χρηστίδη κατορθώνει και εξευρίσκει χρήματα από τον Δήμο Σερρών με Δήμαρχο τον Βασίλειο Χατζηιακώβου και από τον Νομάρχη Γεώργιο Τσέλικα καθώς και από τον τότε υπουργό Ανοικοδομήσεως και έτσι αρχίζουν οι εργασίες επισκευών στην Ιστορική Αίθουσα η οποία ήταν ερείπιο εκ των Βουλγαρικών βανδαλισμών και επίκετο η κατάρρευσής της.

   Μέσα σε 9 μόνον μήνες με δαπάνη 150.000 δραχμών της εποχής εκείνης παραδίδεται η αίθουσα για χρήση στους Σερραίους και γίνονται τα εγκαίνια την 28 Οκτωβρίου 1950.

   Για το μεγάλο αυτό έργο που επιτεύχθη σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα για την εποχή εκείνη, ο Ιατρός Χρήστος Χρηστίδης ανακηρύχθηκε υπό της Γενικής Συνελεύσεως Επίτιμος Ισόβιος Πρόεδρος του Ομίλου και ψηφίστηκε να υπάρχει πάντοτε η φωτογραφία του στην αίθουσα του παλαιού ΟΡΦΕΑ.  

   Ακολουθεί ή μάχη της καρέκλας με πρωτοβουλία του Μίμη Στεφανίδη και συγκεντρώνονται 480 καρέκλες για τις ανάγκες της αίθουσας.

   Η αίθουσα αυτή του ιστορικού κτιρίου που υπέστη τόσες καταστροφές και που τελικά σώθηκε, για πάρα πολλά χρόνια ήταν η μόνη σχεδόν αίθουσα στην πόλη μας η οποία φιλοξένησε όλες τις δραστηριότητες των συμπολιτών μας και των Συλλόγων της.

   Φιλοξένησε θιάσους ερασιτεχνικούς και επαγγελματικούς και στέγασε για αρκετό χρονικό διάστημα κινηματογράφο.

   Στην αίθουσα αυτή δίδονταν όλοι οι επίσημοι χοροί και στέγασε όλες τις δραστηριότητες του Συλλόγου μας μουσικές θεατρικές καλλιτεχνικές, εκθέσεις και άλλες.

   Στην γενική Συνέλευση του 1960 αποφασίζεται και δίνεται στο σύλλογο η αρχική του ονομασία που είχε κατά την ίδρυση του το 1905 «όμιλος Ορφεύς Σερρών» με το οποίο λειτουργεί και σήμερα.

   Τον Φεβρουάριο 1977 το τότε Διοικητικό Συμβούλιο με Πρόεδρο τον Γεώργιο Καφτατζή πήρε μια ιστορική απόφαση η οποία και ενεκρίθη από την Γενική Συνέλευση των μελών και παρεχώρησε το οικόπεδό του το οποίο είχε αγοραστεί επί της οδού Περιστέρη Κωστοπούλου, επί αντιπαροχή και ανεγέρθηκε η οικοδομή στην οποία βρίσκεται και η νέα μας αίθουσα.

   Με την απόφασή του εκείνη και την ανέγερση της οικοδομής εξασφαλίστηκε μια σημαντική ακίνητη περιουσία, εξασφαλίστηκαν ευπρεπή γραφεία για τον Σύλλογο, αίθουσα για την χορωδία και την μαντολινάτα που λειτούργησε για πολλά χρόνια και γραφεία προς ενοικίαση, από τα οποία έχει αρκετά έσοδα για την κάλυψη των λειτουργικών του αναγκών.

   Η νέα μας αυτή αίθουσα στέγασε και στεγάζει και σήμερα όλες τις δραστηριότητες του ΟΡΦΕΑ ενώ συγχρόνως διατίθεται σε διάφορους πολιτιστικούς και κοινωνικούς φορείς για την πραγματοποίηση των εκδηλώσεών τους και έτσι απελευθερώθηκε το παλιό ιστορικό κτίριο το οποίο όταν το 1979 επρόκειτο το δημιουργηθέν Κρατικό Θέατρο Ανατολικής Μακεδονίας να αποφασίσει σε ποια πόλη θα έχει την έδρα του εφ’ όσον θα υπήρχε και κατάλληλη αίθουσα το τότε Διοικητικό Συμβούλιο του ΟΡΦΕΑ θέλοντας να συμβάλει στην περαιτέρω ανάπτυξη της πολιτιστικής κίνησης στην πόλη μας διέθεσε την ιστορική του αίθουσα με ένα μικρό συμβολικό μίσθωμα και η διοίκηση του Κρατικού Θεάτρου Αν Μακεδονίας απεφάσισε και προέκρινε ως έδρα του την πόλη μας και εγκατεστάθηκε στο κτίριο.

   Όταν το 1984 διαλύθηκαν τα περιφερειακά αυτά θέατρα και προκειμένου να λειτουργήσει στην πόλη μας το Δημοτικό Περιφερειακό θέατρο Σερρών και πάλι ο ΟΡΦΕΑΣ διέθεσε με μικρό συμβολικό τίμημα για την στέγαση του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ την αίθουσα.

    Σήμερα η αίθουσα του παλαιού ΟΡΦΕΑ  χρησιμοποιείται με μίσθωμα από την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης  για της ανάγκες της. 

   Το 1991 ο τότε πρόεδρός μας Γεώργιος Καφταντζής συνέγραψε την ιστορία του ΟΡΦΕΑ την οποία εξέδωσε ο ΟΡΦΕΑΣ σε έναν καλαίσθητο τόμο και κυκλοφόρησε σε όλη την Ελλάδα για να γίνει γνωστή η μεγάλη του ιστορία του σε όλες τις λεπτομέρειες.

   Το ιστορικό αυτό κτίριο του ΟΡΦΕΑ το οποίο υπέστη τόσες καταστροφές αλλά υπάρχει και σήμερα για να θυμίζει την μεγάλη ιστορία του ΟΡΦΕΑ το Υπουργείο Πολιτισμού με απόφαση του χαρακτηρίσθηκε Ιστορικό διατηρητέο μνημείο διότι είναι άριστα συνδεδεμένο με την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της πόλης και τις μνήμες των κατοίκων και θα πρέπει να το διαφυλάξουμε ως κόρη οφθαλμού.

   Στη χορωδία και μαντολινάτα του ΟΡΦΕΑ καθώς και στην φιλαρμονική πρώτος μαέστρος διετέλεσε ο Κωνσταντίνος Σγουρός. Επίσης διετέλεσαν ως μαέστροι Διευθυντές αρκετοί σημαντικοί μουσικοί όπως ο αείμνηστος Γιάννης Βάιου παλαιότερα και αργότερα ο Χρήστος Σταματίου.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ κατά διαστήματα δημιούργησε πλην των άλλων και σκοπευτικό τμήμα, τμήμα άρσης βαρών και τελευταία παλαιστικό τμήμα το οποίο διατηρεί και μέχρι σήμερα και το οποίο ανέδειξε και αναδεικνύει σημαντικούς παλαιστές με νίκες και πολλές διακρίσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ σύμφωνα με το καταστατικό του διατηρούσε από την ίδρυση του τα εξής τμήματα:

Τμήμα μουσικό με μικτή χορωδία

Τμήμα θεάτρου με θεατρική πειραματική σκηνή

Τμήμα εκδόσεων και λογοτεχνίας

Τμήμα πολιτιστικών εκδηλώσεων

Τμήμα κινηματογραφικής λέσχης

Τμήμα κουκλοθέατρου

Τμήμα αθλητικό με παλαιστική ομάδα

   Όλα τα τμήματα του ΟΡΦΕΑ παρουσίασαν και παρουσιάζουν αξιόλογη δραστηριότητα.

   Η μικτή χορωδία και μαντολινάτα έγινε γνωστή τόσο σε όλες τις πόλεις της Ελλάδος όσο και σε πολλές πόλεις του εξωτερικού όπου πραγματοποίησε αξιόλογες εμφανίσεις και απέσπασε αξιόλογες διακρίσεις.

   Σήμερα η μικτή χορωδία του ΟΡΦΕΑ αποτελούμενη από 50 χορωδούς, συνεχίζει να προσφέρει την καλλιτεχνική της δημιουργία, συντελώντας ουσιαστικά στην ανάπτυξη υψηλής στάθμης μουσικής παιδείας στον τόπο μας.

   Είναι ιδρυτικό μέλος της Στέγης Ελληνικών χορωδιών και εκπροσωπείται από την πρόεδρο του Ομίλου.

   Τη Μικτή χορωδία του Ομίλου ΟΡΦΕΑΣ διευθύνει ο καθηγητής μουσικής Χρήστος Καλλίας η οποία πρόσφατα έδωσε μια συναυλία αφιέρωμα στον μεγάλο Έλληνα λαϊκό συνθέτη Γ. Ζαμπέτα στην κατάμεστη αίθουσα του κινηματοθεάτρου Αστέρια.

   Η θεατρική ερασιτεχνική σκηνή ανέβασε έργα πρωτοποριακά αξιόλογων θεατρικών συγγραφέων τόσο ελλήνων όσο και ξένων καθώς και συγγραφέων της πόλης μας όπως του Γιώργου Καφταντζή και Ερρίκου Βλάχμπεη και έδωσε παραστάσεις στην πόλη μας και σε άλλες πόλεις και πήρε μέρος σε θεατρικά φεστιβάλς όπου απέσπασε αξιόλογες διακρίσεις.

   Σήμερα η θεατρική ομάδα πειραματικού θεάτρου του ομίλου ΟΡΦΕΑ εξακολουθεί να ανεβάζει εξαιρετικές παραστάσεις που παρά τον ερασιτεχνικό της χαρακτήρα, αγγίζει το επίπεδο του επαγγελματισμού.

   Το κουκλοθέατρό μας ψυχαγώγησε αναρίθμητους μικρούς μας φίλους τόσο στην πόλη μας καθώς και σε πολλά χωριά της περιοχής μας, όπως πρόσφατα με την πολύ ωραία παιδική παράσταση στρογγυλοσκουφίτσα και ο λύκος που ήθελε να πάει σχολείο.

   Το τμήμα εκδόσεων και λογοτεχνίας εξέδωσε κατά καιρούς διάφορα έντυπα με κορυφαία την έκδοση του διμηνιαίου περιοδικού «Ορφεύς» με πλούσια επιστημονική, ιστορική, λογοτεχνική ύλη.

   Το τμήμα πολιτιστικών εκδηλώσεών διοργάνωσε πολλές εκδηλώσεις και ποικίλες συναυλίες, ρεσιτάλς, καλώντας αξιόλογα συγκροτήματα και πολλές άλλες εκδηλώσεις πνευματικού λογοτεχνικού και επιστημονικού ενδιαφέροντος.

   Επίσης στα εκθετήρια του ομίλου μας πραγματοποιήθηκαν αξιόλογες εκθέσεις έργων τέχνης Σερραίων και άλλων δημιουργών.

   Το αθλητικό μας τμήμα ανέδειξε κατά καιρούς αξιόλογους αθλητές με νίκες σε πανελλήνιους καθώς και σε διεθνής αγώνες.

   Κάθε χρόνο στο Δημοτικό Στάδιο Σερρών ο ΕΑΣ Σερρών σε συνεργασία με τον όμιλο ΟΡΦΕΑ Σερρών προκηρύσσει αγώνες στίβου με την επωνυμία «Μπεκιαρεια» προς τιμήν του μεγαλύτερου αθλητή που έχει αναδείξει ο όμιλος και ενός εκ τον μεγαλύτερων της πόλης καθώς η φήμη του Αθανασίου Μπεκιάρη φθάνει έξω από τα όρια της Ελλάδος

   Υπήρξε  μεγάλος αθλητής με διακρίσεις , αλλά και Βαλκανιονίκης

   Στον προθάλαμο της αίθουσας του Νέου Ορφεα εκτίθενται τα περίπου 55 στον αριθμό μετάλλια μαζί με τα κύπελλα και την φωτογραφία του μεγάλου αυτού αθλητή μας.

   Και άλλοι όμως αθλητές του ΟΡΦΕΑ διακρίθηκαν και διακρίνονται στον αθλητικό τομέα .

   Η δε παλαιστική μας ομάδα έχει αξιόλογες επιτυχίες σε διάφορους παλαιστικούς αγώνες με πολλές νίκες.

   Πολλοί παλαιστές μας είναι μέλη της εθνικής παλαιστικής ομάδας Ελλάδος παρά τις δύσκολες συνθήκες κάτω από τις οποίες προπονούνται στο γυμναστήριο κάτω από τις κερκίδες του δημοτικού γηπέδου.

   Οι αθλητές του ομίλου μας όμως δεν σταματούν να μας κάνουν υπερήφανους με τις διακρίσεις τους,

   Ένας από αυτούς είναι ο αθλητής Άρης Θεοδωρούδης με της διακρίσεις του εντός και εκτός συνόρων όπως πρόσφατα η κατάκτηση μεταλλίου σε μεσογειακούς αγώνες.

   Για όλη την δραστηριότητα του , εθνική πολιτιστική και αθλητική ο ΟΡΦΕΑσ τιμήθηκε με διάφορες τιμητικές διακρίσεις μερικές εκ των κυριοτέρων είναι :

1.     Το Χρυσό Μετάλλιο της πόλεως των Σερρών
2.     Το Χρυσό μετάλλιο του Ροταριανού. Ομίλου Θεσσαλονίκης
3.     Το Τιμητικό Δίπλωμα Μνημοσύνης 60 χρόνων των συνεργαζόμενων Προσφυγικών Σωματείων Σερρών
4.     Το Χρυσό Μετάλλιο του Υπουργείου Μακεδονίας - Θράκης
5.     Τον Χρυσό Σταυρό του Αγίου Νικήτα του Νέου από την Ι.Μ Σερρών και Νιγρίτης
6.     Το Δίπλωμα Τιμής του Συλλόγου Σερραίων Θεσσαλονίκης
7.     Α' βραβείο στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Μικτών Χορωδιών που διοργάνωσε στην Αθήνα Η Α,Σ.Δ.Ε.Ν.
8.     Α' βραβείο στο Α' Παμβορειοελλαδικό Φεστιβάλ Χορωδιών που διοργάνωσε η Μουσική Εταιρεία Β. Ελλάδος και ο Δήμος Εδέσσης.
   Όλα αυτά τα 110 χρόνια από το 1905 και μέχρι σήμερα όλα τα ΔΣ εργάσθηκαν κάτω από αντίξοες συνθήκες αλλά με ζήλο αφοσίωση και αγάπη για τον όμιλό μας και την πόλη μας.

   Οι διατελέσαντες Πρόεδροι των εκάστοτε ΔΣ που είχαν και όλο το βάρος και την ευθύνη των Συμβουλίων από το 1905 έως σήμερα είναι:

1.     Γεώργιος Κικόπουλος ωρολογάς 1/8/1905 – 1906
2.     Κωνσταντίνος Τενεκετζής Γιατρός 1906 – 1907
3.     Μαρούλης Κωνσταντίνος Ταμίας Τουρκικού  Μονοπωλίου καπνού 1907 – Ιούλιο 1907
4.     Χατζηαγγέλου Μιχαήλ οδοντίατρος Ιούλιο 1907 – 1908
5.     Παπάζογλου Ιωάννης Ανθρακέμπορος 1908 – 1909
6.     Γουσιάδης Νικόλαος Δικηγόρος 1910
7.     Κάρσος Φιλοκτήμων Βιβλιοπώλης 1911
8.     Καρατζάς Χρήστος Γιατρός 1913 – 1915
9.     Χρηστίδης Χρήστος Γιατρός 1919 -1922
10.       Σπυρόπουλος Γεώργιος Έμπορος 1923 – 1924
11.       Παπαευαγγέλου Δημήτριος Ασφαλιστής 1925 – 1927
12.       Γαλδέμης Αναστάσιος Καθηγητής 1927
13.       Αβτζής Γεώργιος Δικηγόρος 1928 – 1929
14.       Πάτρας Χρήστος Ξυλέμπορος 1930
15.       Μόσχου Γεώργιος Δικηγόρος 1931 – 1932
16.       Φωτιάδης Αθανάσιος Δικηγόρος 1933 – 1934
17.       Μόσχου Γεώργιος Δικηγόρος 1935 – 1936
18.       Πατσόπουλος Κωνσταντίνος Δικηγόρος 1937
19.       Μητακίδης Αθανάσιος Δικηγόρος 1937 – 1940
20.       Καζαμίας Ορέστης Φαρμακοποιός 1947 – 1948
21.       Χρηστίδης Χρήστος Γιατρός 1949 – 1955
22.       Καζαμίας Ορέστης Φαρμακοποιός 1955 – 1965
23.       Καφταντζής Γεώργιος Δικηγόρος 1966 –1967
24.       Σταυρίδης Σταύρος Γιατρός 1967 – 1968
25.       Στεφανίδης Δημήτριος Φυτορυούχος 1968 – 1974
26.       Χατζηδήμου Ιωάννης Δικηγόρος 1974 – 1976
27.       Καφταντζής Γεώργιος Δικηγόρος 1976 – 1984
28.       Ιμανίδης Νικόλαος Έμπορος 1984 – 1989
29.       Καφταντζής Γεώργιος Δικηγόρος 1989 – 1997
30.       Χρηστίδης Νικόλαος Δικαστικός 1997 - 2006
31.       Γιουλη Σπυρίδου Εκπαιδευτικός 2006-……

   Ο ΟΡΦΕΑΣ έζησε 110 χρόνια και προσπαθήσαμε όλοι μας όσο μπορέσαμε να τον κρατήσουμε ζωντανό, να περισώσουμε την ιστορία του και την περιουσία του και πιστεύω ότι και οι επερχόμενοι θα πράξουν το ίδιο και καλύτερο.

   Ο ΟΡΦΕΑΣ δεν είναι ένα απλό Σωματείο όπως όλα τα αλλά αξιόλογα βέβαια που υπάρχουν . Είναι η ζωντανή Ιστορία της ωραίας μας πόλης και των αγώνων της .

   Ας τον προσέξουμε όλοι και ας τον βοηθήσουμε να ζήσει εις το διηνεγκές .

Χρήστος Νικολάου Χρηστίδης

Υπεύθυνος εκδηλώσεων Ομίλου «ΟΡΦΕΑΣ» Σερρών

____________________
Στοιχεία
1.     Βιβλίο «ΟΡΦΕΑΣ ΣΕΡΡΩΝ» του Γιώργου Καφτατζή Ιστορικού.
2.     Βιβλίο «Δραστηριότητες του Ομίλου ΟΡΦΕΑΣ Σερρών 1991 – 2006» Νικολάου Χρηστίδη Προέδρου Ομίλου ΟΡΦΕΑ Σερρών 1997-2006
3.     Αρχείο Χρήστου Χρηστίδη Ιατρού Ισόβιου Προέδρου Ομίλου ΟΡΦΕΑΣ Σερρών
4.     Αρχείο Νικολάου Χρηστίδη Προέδρου Ομίλου ΟΡΦΕΑΣ Σερρών 1997-2006
5.     Αρχείο Άννας Χρηστίδου Γραμματέας Ομίλου ΟΡΦΕΑΣ Σερρών 2006-2015

25 Απριλίου Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας.Χ.Ν. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ ΓΕΩΠΟΝΟΣ - ΜΕΛΟΣ ΕΝΤΟΜΟΛΟΓΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ελονοσίας καθιερώθηκε το 2008 με πρωτοβουλία του ΟΗΕ και γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 25 Απριλίου για να αναδείξει τους κίνδυνους που αντιμετωπίζει ο σύγχρονος κόσμος από την ελονοσία, την πιο παλιά καταγεγραμμένη ασθένεια της ανθρωπότητας.

Η ελονοσία, που μεταδίδεται από τα κουνούπια, προσβάλλει κάθε χρόνο 500 εκατομμύρια ανθρώπους, από τους οποίους το ένα εκατομμύριο τελικά υποκύπτει στην ασθένεια, το 90% στην Υποσαχάρειο Αφρική.

Η αντιμετώπιση της ελονοσίας είναι ένας από τους Αναπτυξιακούς Στόχους της Χιλιετίας που έθεσε ο ΟΗΕ για την καταπολέμηση της φτώχειας έως το 2015.

Στην Ελλάδα, η ελονοσία έχει ουσιαστικά εξαλειφθεί. Τα 30 έως 50 κρούσματα που καταγράφονται κάθε χρόνο είναι «εισαγόμενα» και οφείλονται στους μετανάστες.

Τα κουνούπια μας λατρεύουν για το αίμα που τους δίνουμε - εμείς από την άλλη τα μισούμε γιατί προσπαθούν να μας το πάρουν.

Τα κουνούπια εκτός από τους πόλους, που είναι μόνιμα καλυμμένοι με πάγο υπάρχουν σε κάθε γωνιά της Γης.

Ίσως και τη στιγμή αυτή που μιλάμε να πετάνε μερικά γύρω από το κεφάλι μας βουίζοντας απειλητικά.

Δεν υπάρχει άνθρωπος στον πλανήτη γη που να μην έχει δώσει τη δική του μάχη με τα κουνούπια και δυστυχώς το αποτέλεσμα τις περισσότερες φορές είναι η ήττα.. Φαγούρα, που μπορεί να διαρκεί και μέρες, άγρυπνες νύχτες, δυσάρεστες αλλεργικές αντιδράσεις.

Τα κουνούπια ανήκουν στα αρθρόποδα, μια μεγάλη κατηγορία ζωικών οργανισμών με τους οποίους ο άνθρωπος βρίσκεται σε συνεχή ανταγωνισμό.

Το κουνούπι μεταφέρει ένα θανάσιμο βιολογικό όπλο.

Σκοτώνει περίπου 2.000.000 ανθρώπους ετησίως.

Αυτό είναι το κουνούπι. Το τόσο μικρό έντομο 5 με 6 χιλιοστών που έχει δώσει τόσες μάχες με την ανθρωπότητα και τις έχει νικήσει. Έχει αψηφήσει κάθε προσπάθεια του ανθρώπου να τεθεί υπό έλεγχο.

Σε κάποιες περιπτώσεις έχει αλλάξει την πορεία της ιστορίας και δυστυχώς ακόμα και τώρα στον 21^ο αιώνα δεν μπορούμε να το σταματήσουμε.

Έχει νικήσει στρατούς ολόκληρους και τα έχει βάλει με πολύ σημαντικούς στρατηγούς της παγκόσμιας ιστορίας όλων των εποχών.

Ιστορικές διηγήσεις απ' την αρχαιότητα αναφέρουν ότι  ο Αλέξανδρος ο Μέγας, ο μεγάλος αυτός κατακτητής, ο δημιουργός μιας απέραντης αυτοκρατορίας, πέθανε στη Βαβυλώνα αφού ταλαιπωρήθηκε πολλές μέρες από πυρετό. Ποιο όμως ήταν το μυστικό αυτού του πυρετού που οδήγησε τον Αλέξανδρο στο θάνατο; Το κουνούπι δυστυχώς κατά πολλές έρευνες που έχουν γίνει.

Αργότερα ένας άλλος που έδωσε μάχη με τα κουνούπια και την έχασε ήταν ο Ναπολέων ο Βοναπάρτης το 1802 όταν ο κίτρινος πυρετός που μεταδίδεται με τα κουνούπια αποδεκάτισε στην κυριολεξία τόσο το στόλο του όσο και τα στρατεύματά του που είχαν αποβιβαστεί στην Αϊτή και προσπαθούσαν να  εξαναγκάσουν τους ιθαγενής σε παράδοση. Ο πυρετός προκάλεσε τόσο σημαντικές απώλειες ώστε αναγκάστηκαν να επιστρέψουν εγκαταλείποντας τα σχέδια κατάκτησης με βάση την Αϊτή της Λουιζιάνα.

Η ιστορία έχει να αναφέρει πολλά τέτοια παραδείγματα.

Τα κουνούπια έπαιξαν σημαντικό ρόλο σε πολλές μάχες που έγιναν στα Βαλκάνια και την Αφρική κατά τον 1^ο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα που δείχνει πως επηρέαζε το κουνούπι τον πόλεμο είναι το εξής. 

Κατά την διάρκεια του 1^ου Παγκοσμίου Πολέμου στην Μακεδονία τα Βρετανικά στρατεύματα μολυσμένα από ελονοσία αναγκάστηκαν να καλέσουν να τους αντικαταστήσουν οι Γαλλικές μονάδες που βρίσκονταν κοντά. Η απάντηση από τον Γάλλο διοικητή ήταν ο στρατός νοσηλεύεται από την ασθένεια τον κουνουπιών. Ευτυχώς όμως για τους Βρετανούς, διότι το κουνούπι δεν έκανε διακρίσεις, και οι Γερμανοί ήταν ανίκανοι να πολεμήσουν λόγω της ελονοσίας.   

Κατά την διάρκεια του 2^ου Παγκοσμίου πολέμου ο Αμερικανικός στρατός διέθετε τεράστιους πόρους για έρευνες. Ο Στρατός ενδιαφέρονταν παρά πολύ για το πώς θα προστατέψει του άνδρες του από την ελονοσία  που το πρόβλημα της νόσου και της εξάλειψης της ήταν πρώτης προτεραιότητας. 

Σε κάθε πολεμική επιχείρηση σε κάθε περιοχή που υπήρχε ελονοσία είχαν περισσότερες απώλειες από αυτήν παρά από εχθρικά πυρά. Έτσι για τον λόγω αυτό συγκροτήθηκε μια ομάδα επιστημόνων η οποία έψαχνε αυτό το κάτι το οποίο θα εξολόθρευε τα κουνούπια μια και καλή

Δοκίμασαν χιλιάδες παρασκευάσματα για να βρουν ένα ισχυρό εντομοκτόνο. Δημιούργησαν ένα θρύλο. Ήταν το γνωστό σε όλους μας DDT .

Ο πρώτος που περιέγραψε τα συμπτώματα από τις ασθένειες που μπορούν να προκαλέσουν τα κουνούπια ήταν ο Ιπποκράτης πριν από 2.500 χρόνια όταν τα συνέδεσε με την εποχή του χρόνου δηλαδή τους καλοκαιρινούς μήνες όπου αναπτύσσονται και το μέρος όπου ζούσαν οι ασθενείς δηλαδή τα έλη. Από εκεί πήρε και το όνομα η πιο διαδεδομένη ασθένεια που μεταφέρουν. Ελονοσία νόσος των ελών.

Σήμερα ο συνολικός αριθμός των ειδών των κουνουπιών ξεπερνά παγκοσμίως τα 4.000 είδη που αναπτύσσονται σε όλο τον κόσμο. Πολλά από αυτά είναι ακίνδυνα αλλά όσα μεταδίδουν ασθένειες το κάνουν σε μεγάλη κλίμακα.

Στην Ελλάδα έχουν βρεθεί μέχρι στιγμής 53 είδη, κάθε ένα από τα οποία έχει διαφορετική μορφολογία, συμπεριφορά, είδος βιοτόπου, προτίμηση στον ξενιστή και διαφορετική υγειονομική σημασία. λόγω του δυνητικού κινδύνου μετάδοσης παθογόνων μικροοργανισμών των οποίων είναι ξενιστές.

Απαραίτητη προϋπόθεση για την εγκατάσταση κουνουπιών σε μια περιοχή είναι η ύπαρξη στάσιμου ή με μικρή ροή νερού για την τοποθέτηση των αυγών και την ανάπτυξη των ατελών σταδίων.

Τα κουνούπια παράγουν αρκετές γενεές κατά τη διάρκεια της άνοιξης, του καλοκαιριού και του φθινοπώρου. Τα περισσότερα είδη διαχειμάζουν στο στάδιο του αυγού και σπανίως της προνύμφης .

Από ένα τσίμπημα ενός θηλυκού κουνουπιού προέρχονται από 60 έως 300 αυγά ανάλογα με το είδος. Κάθε φορά που μας τσιμπούν δηλαδή σημαίνει κατά μέσο όρο 150 νέα κουνούπια.

Ένα τετραγωνικό μέτρο πλημμυρισμένης επιφάνειας μπορεί να παράγει μέχρι και 10.000 προνύμφες κουνουπιών.

Σε κάθε γεύμα με αίμα, παίρνει περίπου ένα μικρολίτρο αίματος. Δεν είναι πολύ. Ένα εκατομμύριο κουνούπια αντιστοιχούν σε ένα λίτρο αίματος.

Οι παράγοντες που κάνουν τα υποψήφια θύματα ελκυστικά στα κουνούπια  είναι: ο ιδρώτας, η θερμοκρασία του σώματος, το εκλυόμενο διοξείδιο του άνθρακα, οι οσμές του σώματος και το φως.

Πιο πολύ τσιμπούν τα μεγαλόσωμα άτομα, ψηλά και εύσωμα. Αυτό συμβαίνει διότι ο στόχος τους είναι μεγαλύτερος και εντοπίζεται πιο εύκολα. Άρα χρησιμοποιούν την όραση τους. Βασικά όμως εντοπίζουν κάποιον από το διοξείδιο του άνθρακα.

Οι μεγαλόσωμοι έχουν μεγαλύτερους πνεύμονες και περισσότερο διοξείδιο. Επίσης προτιμούν τους νευρικούς ανθρώπους που δεν κάθονται ήσυχοι και κινιούνται συνέχεια. Ο μεταβολισμός τους είναι πιο υψηλός, εκπέμπουν περισσότερο διοξείδιο και τα κουνούπια ανιχνεύουν το διοξείδιο και τη διαρκή κίνηση. Ο όγκος του σώματος και η νευρικότητα καθορίζει την επιλογή του θύματος. Επίσης έλκονται από τα σκοτεινά χρώματα και αυτό εξηγείται διότι τρέφονται από ζώα με σκούρο καστανό τρίχωμα.

Τα κουνούπια αναπτύσσονται σε υπερβολικά μεγάλους αριθμούς και γίνονται τόσο ενοχλητικά, ώστε η λήψη μέτρων για την καταστολή του πληθυσμού τους είναι αναγκαία για την προστασία των ανθρώπων.

Δεν είναι όμως μόνο το θέμα της όχλησης που σε πολλές περιοχές φθάνει σε επίπεδα μάστιγας. Το πρόβλημα έχει και την διάσταση της προάσπισης της δημόσιας υγείας. Τα κουνούπια εκτός από έντομα ενοχλητικά είναι και τα πιο επικίνδυνα στον κόσμο.

Εκτός από το τσίμπημα και τον κνησμό που προκαλούν, μπορούν να είναι φορείς σοβαρότατων επιδημικών ασθενειών όπως η ελονοσία , ο Δάγκειος πυρετός , η εγκεφαλίτιδα που προκαλεί ο ιός του Δ. Νείλου, κλπ. Η ελονοσία είναι η πιο διαδεδομένη και η πιο επικίνδυνη νόσος που μεταφέρουν. 

Η ελονοσία εξαλείφθηκε από την Ευρώπη όμως δεν υπάρχει λόγος για εφησυχασμό . Μετά από πολλά χρόνια επέστρεψε στα Βαλκάνια.

Η ελονοσία σήμερα δεν αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για την χώρα μας δεδομένου ότι επίσημα έχει εκριζωθεί από το 1958, αλλά κάθε χρόνο υπολογίζεται ότι έχουμε 30-50 εισαγόμε­να κρούσματα, ενώ στην Τουρκία έχουμε δεκάδες χιλιάδες κρού­σματα κάθε χρόνο. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προειδοποι­εί ότι τα κρούσματα της ελονοσίας αυξάνονται παγκοσμίως (το 40% του πληθυσμού της γης βρίσκεται σε κίνδυνο κυρίως στην Αφρική, στη νότιο Αμερική, Ινδία και Νότιο-Ανατολική Ασία) και στη χώρα μας υπάρχουν όλα τα είδη των ανωφελών κουνουπιών που μπορούν να μεταδώσουν τα πλασμώδια της ελονοσίας από άνθρωπο σε άνθρω­πο.

Στο Νομό μας όταν πλημμύριζε ο Στρυμόνας άφηνε πολλά βαλτόνερα, τα οποία πρασίνιζαν, βρωμούσαν και γίνονταν εστίες κουνουπιών. Σμήνη ενοχλητικών εντόμων και μολυσματικών κουνουπιών σαν σύννεφα καταλάμβαναν τον ορίζοντα της Σερραϊκής γης και απειλούσαν την ζωή των κατοίκων. Όσοι ζούσαν στα μέρη αυτά μαστίζονταν από την ελονοσία. Τα παιδιά τους ήταν γεμάτα κόκκινα σπυριά και πρησμένα από τα τσιμπήματα των κουνουπιών, τα πρόσωπά τους χλωμά, κίτρινα σαν λεμόνι από ίκτερο με πρησμένη τη σπλήνα.

Οι μεγάλοι ντύνονταν με κάπες ή δέρματα ζώων το καλοκαίρι για να προφυλαχθούν από τα τσιμπήματα.

Σε χωριό με τρεις χιλιάδες κατοίκους χτυπούσε κάθε μέρα η καμπάνα του νεκροταφείου για τρεις ή τέσσερις νεκρούς νεαρής ηλικίας.

Αυτό συνέβαινε μάλιστα και μετά από την αποξήρανση της λίμνης Αχινού όπως μας αναφέρει ο Ιστορικός Κυριάκος Παπακυριάκου στο βιβλίο του Ιστορία του Νομού Σερρών. 

Από έκθεση της Υγειονομικής Υπηρεσίας πληροφορούμαστε ότι το 1929 προσβλήθηκε από ελονοσία το 90% των κατοίκων του κάμπου των Σερρών, το 1932 το 40-50%και μετά από τα αντιπλημμυρικά έργα το 10%.

Από τα στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας προκύπτει ότι αναλογούσαν 36,8 θάνατοι από ελονοσία σε 1000 κατοίκους.

Η πρώτη οργανωμένη προσπάθεια καταπολέμησης κουνουπιών στην Ελλάδα, μετά το τέλος του ανθελονοσιακού αγώνα, πραγματο­ποιήθηκε το καλοκαίρι του 1997 στις ορυζοκαλλιέργειες των Νομών Σερρών και  Θεσσαλονίκης.

Στον Νομό μας το 1996 ιδρύθηκε με πρωτοβουλία του Ιατρού Κωνσταντίνου Σίμογλου το Κέντρο Καταπολέμησης Κουνουπιών ως μη κερδοσκοπική επιχείρηση, κοινής ωφέλειας, ιδιωτικού δικαίου , από τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Σερρών του τότε Νομάρχη Αναστάσιου Καρυπίδη που είχε άριστα αποτελέσματα. Για τα έξοδα του προγράμματος επιβλήθηκε διά  νόμου ένα «κουνουπόσημο» στους κατοίκους του νομού μέσω του ΚΤΕΟ. Λόγω της οικονομικής κρίσεως και με την δικαιολογία ότι υπήρχε κενό στον «Καλλικράτη» το κέντρο έκλεισε.

Όμως λόγω του προβλήματος γίνονται πολλές και μεγάλες προσπάθειες από την Περιφερειακή Ενότητα Σερρών της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας και οι ψεκασμοί στον Νομό Σερρών συνεχίζονται κάθε χρόνο.

Για την σωστή καταπολέμηση των κουνουπιών, η μέθοδος που θα χρησιμοποιηθεί θα πρέπει  να στοχεύει στη μεγαλύτερη δυνατή αποτελεσματικότητα, με την ελάχιστη χρήση εντομοκτόνων σκευασμάτων και με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. 

Η μέθοδος αυτή είναι η οργανωμένη προνυμφοκτονία.

Για να γίνει ένα σωστό και αποτελεσματικό έργο πάνω στην καταπολέμηση των κουνουπιών, γίνεται στο στάδιο τις προνύμφης με την προνυμφοκτονία. Είναι η μόνη περίοδος που μπορεί κανείς να τα βρει συγκεντρωμένα σε μεγάλους αριθμούς, ακίνητα και ευάλωτα.

Η μέθοδος αυτή έχει τα καλύτερα αποτελέσματα, είναι η οικονομικότερη, φιλική στο περιβάλλον, και είναι η μέθοδος που ακολουθείται διεθνώς.

Εδώ θα ήθελα να τονίσω ότι ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα καταπολέμησης κουνουπιών δεν είναι μόνο οι ψεκασμοί που πραγματοποιούνται. Πίσω από αυτούς υπάρχει πολύ δουλειά, και πολύ σχεδιασμός, έρευνα, μελέτη.  

Η μέθοδος καταπολέμησης ουσιαστικά στηρίζεται, στο συνεχή εντοπισμό, οριοθέτηση και αξιολόγηση των εστιών αναπαραγωγής των κουνουπιών, μέσα στο σύνολο των εν δυνάμει βιοτόπων τους σε μια περιοχή.

Οι βιότοποι των προνυμφών των κουνουπιών κατατάσσονται σε τέσσερις βασικές κατηγορίες: Αστικό περιβάλλον, Αγροτικό περιβάλλον, Περιαστικό περιβάλλον, Φυσικό περιβάλλον.

Για κάθε μία από τις παραπάνω κατηγορίες εστιών αναπαραγω­γής κουνουπιών απαιτείται ξεχωριστός σχεδιασμός και διαφορετι­κή οργάνωση προκειμένου να επιτευχθεί το επιδιωκόμενο αποτέλε­σμα.

Όλοι μας αντιλαμβανόμαστε πόσο άκακα εκτός από ενοχλητικά δεν είναι αυτά τα έντομα που εκτός και από τις δυσμενείς επιπτώσεις στην δημόσια υγεία, αποτελούν και ένα άλλο μεγάλο πρόβλημα με διαστάσεις κοινωνικές, οικονομικές και τουριστικές για τον ανεπτυγμένο κόσμο.

Θα πρέπει όλοι μας να συνειδητοποιήσουμε  ότι η Καταπολέμηση Κουνουπιών είναι υπόθεση πρώτης προτεραιότητας λόγω των συνεπειών που μπορεί να υπάρξουν στη Δημόσια Υγεία και ειδικά σε έναν συνοριακό Νομό όπως είναι ο δικός μας._